Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
RasajanaAjurwedyjska terapia odmładzająca i regenerująca, jedna z ośmiu klasycznych gałęzi ajurwedy. Jej celem są: długowieczność, witalność, odporność i jasność umysłu, osiągane przez poprawę odżywienia tkanek (dhatu) i wzmocnienie esencji życiowej odżas (ojas).Reakcja walki lub ucieczkiAutomatyczna odpowiedź organizmu na zagrożenie, jego subiektywne odczucie lub silny stres. Układ nerwowy mobilizuje ciało do obrony, ucieczki albo szybkiego działania.Reakcja zamrożeniaAutomatyczna odpowiedź organizmu na skrajny stres lub poczucie zagrożenia, w której ciało przechodzi w stan bezruchu, odrętwienia albo chwilowego „odłączenia”.Regulacja układu nerwowegoRegulacja układu nerwowego to proces, dzięki któremu organizm dostosowuje poziom pobudzenia do sytuacji, a po stresie stopniowo wraca do równowagi. Wspierają ją praktyki sprzyjające poczuciu bezpieczeństwa, odpoczynkowi i regeneracji.RitucharyaAjurwedyjska sezonowość w praktyce: dostosowanie diety, aktywności i stylu życia do kolejnych pór roku. Ma wspierać równowagę dosz i zdrowie. Stanowi sezonowy odpowiednik dobowej dinacharyi, oparty na obrazie człowieka jako części rytmu natury.Rozluźnianie mięśniowo-powięzioweManualna technika pracy z ciałem polegająca na łagodnym, utrzymywanym ucisku i rozciąganiu tkanek mięśniowo-powięziowych. Stosuje się ją, by zmniejszyć ból i uczucie napięcia oraz poprawić swobodę ruchu, w fizjoterapii i pracy z powięzią występuje także w wersji do samodzielnego wykonania, np. z użyciem wałka.Ruch introspekcyjnyCicha, somatyczna gałąź świadomego ruchu, w której improwizowany ruch służy wsłuchiwaniu się w ciało, emocje i wewnętrzne impulsy. W odróżnieniu od ekspresyjnego świadomego tańca praktykuje się go zwykle wolniej, często w ciszy, z uwagą skierowaną do wewnątrz.San jiaoJeden z sześciu narządów pustych (fǔ) w tradycyjnej medycynie chińskiej, opisywany jako „mający nazwę, lecz niemający formy”. Łączy trzy obszary tułowia – górny, środkowy i dolny ogrzewacz – i w tradycyjnym modelu wiąże się z przepływem qi oraz płynów ustrojowych.SenPodstawowy filar zdrowia, w czasie którego organizm i mózg się regenerują, a wspomnienia i emocje porządkują. Dobry sen opiera się przede wszystkim na regularnym rytmie dobowym i higienie snu, a wiele praktyk holistycznych pomaga się przed nim wyciszyć.Shen (duch)W tradycyjnej medycynie chińskiej shen to duch, świadomy umysł i całość życia psychicznego człowieka. Razem z jing i qi tworzy Trzy Skarby. Ma rezydować w sercu, odbija się w wyrazie oczu i jasności umysłu, a odpowiada za świadomość, myślenie, pamięć, równowagę emocji i sen.SomatykaDziedzina praktyk pracy z ciałem i ruchem, która koncentruje się na ciele doświadczanym od wewnątrz – poprzez czucie, ruch i świadomą obserwację własnych doznań. Obejmuje m.in. metodę Feldenkraisa, technikę Alexandra, Body-Mind Centering i edukację somatyczną Hanny.SrotasW ajurwedzie: kanały i drogi przepływu, dzięki którym ciało przyjmuje pokarm, wodę i oddech, odżywia tkanki oraz usuwa produkty przemiany materii. Ich drożność i prawidłowy ruch są jednym z warunków zdrowia.StresNaturalna reakcja organizmu na wyzwanie, przeciążenie lub zagrożenie, która pomaga się zmobilizować, przystosować i reagować na wymagania sytuacji.Świadomy taniecEkspresyjna gałąź świadomego ruchu, oparta na swobodnym, niechoreografowanym tańcu do muzyki. Praktykowany zwykle w grupie, bez oceniania i ustalonych kroków, służy uważności, ekspresji emocji i kontaktowi z ciałem.TriphalaKlasyczna ajurwedyjska mieszanka trzech suszonych owoców: amalaki, bibhitaki, haritaki. Tradycyjnie stosowana jako łagodny środek wspierający trawienie i wypróżnianie oraz jako preparat odmładzający (rasajana).VinyasaZasada łączenia ruchu z oddechem, a zarazem nazwa dynamicznego stylu jogi nowoczesnej (vinyasa flow), w którym pozycje płynnie przechodzą jedna w drugą. W odróżnieniu od Ashtanga Vinyasy nie opiera się na jednej stałej sekwencji, lecz na zmiennych układach komponowanych przez nauczyciela.Yin i yangPara dopełniających się pojęć z chińskiej filozofii, opisująca świat przez przeciwstawne, lecz wzajemnie zależne aspekty – ciemne i jasne, chłodne i ciepłe, spoczynek i ruch. Żaden z nich nie występuje w całkowitym oderwaniu od drugiego, a yin i yang nieustannie się przemieniają. W tradycyjnej medycynie chińskiej służą do opisywania procesów zachodzących w organizmie, a ich dynamiczną równowagę wiąże się ze zdrowiem.Zang-fuSystem narządów w tradycyjnej medycynie chińskiej, dzielący je na pełne (zang, yin), gromadzące substancje życiowe oraz puste (fu, yang), przetwarzające i przekazujące pokarm.