
Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
5 RytmówMetoda medytacji w ruchu oparta na swobodnym tańcu, który przechodzi przez stałą sekwencję rytmów. Razem tworzą one Falę, czyli strukturę improwizowanej praktyki prowadzącej od ugruntowania, przez ekspresję i kulminację, ku wyciszeniu.AbhyangaAjurwedyjska praktyka olejowania ciała połączona z masażem, wykonywana przez terapeutę lub samodzielnie jako automasaż.AgniAjurwedyjskie pojęcie ognia trawiennego, który odpowiada nie tylko za trawienie i przyswajanie pokarmu, ale też za przetwarzanie wrażeń, doświadczeń i emocji.AjurwedaWywodzący się z Indii system wiedzy o zdrowiu, który rozpatruje człowieka w powiązaniu z jego stylem życia i otoczeniem. Ważne miejsce zajmują w nim rytm dnia, zmiany pór roku i cykle natury.AkrojogaWspółczesna praktyka ruchowa łącząca jogę, akrobatykę partnerską i elementy masażu tajskiego, wykonywana w parach lub grupach w trzech rolach: Baza, Lotnik i Asekurujący.AkupresuraTechnika wywodząca się z tradycyjnej medycyny chińskiej, polegająca na uciskaniu określonych punktów na ciele w celu wspierania przepływu qi, rozluźnienia napięcia i poprawy samopoczucia.AkupunkturaMetoda wywodząca się z tradycyjnej medycyny chińskiej, polegająca na nakłuwaniu określonych punktów ciała cienkimi igłami w celu oddziaływania na przepływ qi oraz wspierania równowagi organizmu.AmaAjurwedyjskie pojęcie tłumaczone jako niedostatecznie strawione resztki pokarmowe i metaboliczne. Według tej tradycji ama obciąża organizm, osłabia równowagę dosz i wiąże się z zaburzonym trawieniem.AnapanasatiBuddyjska medytacja uważności oddechu, polegająca na spokojnym obserwowaniu naturalnego cyklu oddychania. Jest jedną z podstawowych praktyk medytacyjnych i korzeniem współczesnej uważności.AromaterapiaMetoda wykorzystująca olejki eteryczne, czyli lotne, aromatyczne wyciągi roślinne, do wspierania samopoczucia, głównie przez wdychanie zapachu i stosowanie rozcieńczonych olejków na skórę.AsanaPozycja ciała w jodze. U Patańdżalego trzeci człon ośmiostopniowej ścieżki jogi. W hatha jodze repertuar postaw się poszerzył, a we współczesnej jodze posturalnej asany stały się jej najbardziej rozpoznawalnym elementem.Ashtanga vinyasaDynamiczny styl jogi nowoczesnej, spopularyzowany przez K. Pattabhiego Joisa, oparty na ustalonych, coraz trudniejszych seriach pozycji łączonych z oddechem.Autentyczny ruchIntrospekcyjna praktyka świadomego ruchu, w której osoba poruszająca się z zamkniętymi oczami podąża za wewnętrznym impulsem, a świadek obserwuje ją bez oceniania i kierowania. Bywa praktykowany jako medytacja w ruchu, forma samopoznania lub narzędzie pomocnicze w terapii tańcem i ruchem.Autonomiczny układ nerwowyCzęść układu nerwowego, która automatycznie reguluje podstawowe funkcje organizmu, m.in. pracę serca, oddech, trawienie, napięcie naczyń i reakcje na stres – głównie przez współdziałanie części współczulnej i przywspółczulnej.BandhyW hatha jodze techniki polegające na świadomym napięciu i zamknięciu określonych obszarów ciała, które mają kierować przepływem prany. Trzy główne to moola, uddiyana i jalandhara, a ich połączenie to maha bandha. W tradycji służą skierowaniu energii do kanału sushumna, a we współczesnej jodze także do stabilizacji i wsparcia asan.BańkiZabieg polegający na przykładaniu do skóry małych szklanych, silikonowych lub plastikowych kopułek, w których wytwarza się podciśnienie. Skóra zostaje lekko zassana, a w miejscu zabiegu pojawia się miejscowe przekrwienie i często charakterystyczne okrągłe ślady. Praktyka występuje w wielu tradycjach leczniczych, choć współcześnie najczęściej kojarzy się z medycyną chińską oraz arabsko-perską.Bhastrika (oddech miecha kowalskiego)Dynamiczna jogiczna technika oddechowa oparta na serii szybkich, mocnych i głębokich oddechów, w których energiczna praca odbywa się w fazie wdechu i wydechu. Nazwa odsyła do miecha kowalskiego rozdmuchującego ogień.Bhramari (oddech pszczoły)Pranajama, w której na wydechu praktykujący wydobywa przeciągłe brzęczenie przypominające pszczołę. Nazwa pochodzi od sanskryckiego bhramari, czyli czarnej pszczoły. Należy do praktyk wyciszających, kojarzonych z uspokojeniem i obniżeniem napięcia.Bikram joga / hot jogaStyl jogi posturalnej, odbywającej się w gorącym pomieszczeniu, oparty na stałej sekwencji 26 pozycji i 2 ćwiczeń oddechowych, rozpowszechniony w latach 70. przez Bikrama Choudhury'ego. Ćwiczy się w sali nagrzanej do około 40°C.BiodanzaSystem świadomego tańca stworzony przez Rolanda Toro, oparty na muzyce, ruchu i spotkaniu w grupie. Wyróżnia się silnym naciskiem na relację, więź, uczuciowość i intensywne przeżycie obecności tu i teraz.Body scanTechnika medytacyjna polegająca na powolnym kierowaniu uwagi na kolejne części ciała i zauważaniu płynących z nich doznań. Wywodzi się z programu MBSR i należy do podstawowych praktyk uważności.Bóle menstruacyjne i PMSCzęste dolegliwości związane z cyklem: skurczowe bóle podbrzusza w czasie miesiączki oraz zespół objawów fizycznych i emocjonalnych przed nią (PMS). To hasło zbiera sposoby przynoszące ulgę i wyraźnie zaznacza, kiedy ból wymaga diagnostyki.Ból pleców i kręgosłupaDolegliwość narządu ruchu, najczęściej dotycząca karku, dolnej lub środkowej części pleców. Zwykle ma charakter niespecyficzny i łagodnieje przy stopniowym powrocie do ruchu, choć silny, narastający lub nietypowy ból wymaga konsultacji.Breathwork relaksacyjnyŁagodna forma świadomej pracy z oddechem, ukierunkowana na wyciszenie, obniżenie napięcia i wspieranie regeneracji organizmu.