Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
SenPodstawowy filar zdrowia, w czasie którego organizm i mózg się regenerują, a wspomnienia i emocje porządkują. Dobry sen opiera się przede wszystkim na regularnym rytmie dobowym i higienie snu, a wiele praktyk holistycznych pomaga się przed nim wyciszyć.Shen (duch)W tradycyjnej medycynie chińskiej shen to duch, świadomy umysł i całość życia psychicznego człowieka. Razem z jing i qi tworzy Trzy Skarby. Ma rezydować w sercu, odbija się w wyrazie oczu i jasności umysłu, a odpowiada za świadomość, myślenie, pamięć, równowagę emocji i sen.ShiatsuJapońska terapia uciskowa, w której nacisk kciukami, palcami i dłońmi wywiera się na punkty i meridiany ciała. Wykonywana na macie, w ubraniu, bez oleju. Wyrasta z masażu anma i teorii medycyny chińskiej, a jej celem jest równowaga energii, rozluźnienie i lepsze samopoczucie. Shinrin-yokuJapońska praktyka spokojnego, uważnego przebywania w lesie, nazywana kąpielą leśną. Polega na zwolnieniu tempa i otwarciu zmysłów na otoczenie, a jej celem jest regeneracja i kontakt z naturą.ShirodharaAjurwedyjski zabieg polegający na powolnym, ciągłym polewaniu czoła ciepłym olejem, ze szczególnym uwzględnieniem okolicy między brwiami. Znany przede wszystkim jako głęboko relaksacyjna terapia na stres i bezsenność.Siedzący tryb życiaWzorzec, w którym większość dnia spędzamy w pozycji siedzącej przy niskim wydatku energii. To osobne zjawisko od braku treningu, bo można regularnie ćwiczyć i mimo to dużo siedzieć. To hasło opisuje całościowe skutki długiego siedzenia, w tym metaboliczne, oraz nieoczywiste rozwiązania, na czele z przerywaniem bezruchu.Sitali i sitkari (oddech chłodzący)Para pokrewnych technik oddechowych jogi (pranajam) opisywanych jako chłodzące. W sitali wdech następuje przez zwinięty w rurkę język, w sitkari przez lekko rozwarte zęby.Sivananda jogaŁagodny, klasyczny styl hatha jogi rozwinięty w połowie XX w. przez Swamiego Vishnudevanandę na podstawie nauk Swamiego Sivanandy z Riszikeszu. Ujmuje praktykę w pięć zasad i opiera na stałej sekwencji 12 asan, z dużym naciskiem na relaksację, oddech, dietę i duchowy wymiar.Skrobanie językaAjurwedyjska praktyka oczyszczania powierzchni języka z nalotu za pomocą skrobaczki, wykonywana zwykle rano. Element porannej higieny jamy ustnej w ramach dinacharyi, stosowany też pomocniczo we współczesnej higienie jamy ustnej.SomatykaDziedzina praktyk pracy z ciałem i ruchem, która koncentruje się na ciele doświadczanym od wewnątrz – poprzez czucie, ruch i świadomą obserwację własnych doznań. Obejmuje m.in. metodę Feldenkraisa, technikę Alexandra, Body-Mind Centering i edukację somatyczną Hanny.SrotasW ajurwedzie: kanały i drogi przepływu, dzięki którym ciało przyjmuje pokarm, wodę i oddech, odżywia tkanki oraz usuwa produkty przemiany materii. Ich drożność i prawidłowy ruch są jednym z warunków zdrowia.StresNaturalna reakcja organizmu na wyzwanie, przeciążenie lub zagrożenie, która pomaga się zmobilizować, przystosować i reagować na wymagania sytuacji.Surya Namaskar (Powitanie Słońca)Dynamiczna sekwencja asan połączonych z oddechem, tradycyjnie wykonywana o świcie, twarzą do wschodzącego słońca. Klasycznie obejmuje 12 pozycji, rozgrzewa całe ciało i stanowi podstawę wielu współczesnych stylów jogi.Świadomy ruchRodzina praktyk ruchowych, w których świadome poruszanie ciałem staje się drogą do zdrowia, lepszego samopoczucia, uważności i swobodnego wyrażania emocji.Świadomy taniecEkspresyjna gałąź świadomego ruchu, oparta na swobodnym, niechoreografowanym tańcu do muzyki. Praktykowany zwykle w grupie, bez oceniania i ustalonych kroków, służy uważności, ekspresji emocji i kontaktowi z ciałem.Tai chiChińska sztuka walki praktykowana dziś głównie jako łagodna forma świadomego ruchu, oddechu i uważności. Wspiera równowagę, koordynację i relaks, a najlepiej udokumentowane korzyści dotyczą profilaktyki upadków u osób starszych.Taniec intuicyjnySwobodny ruch wypływający z wewnętrznego impulsu, bez ustalonych kroków, oceniania i celu scenicznego. Tańczy się tak, jak podpowiada ciało, często w odpowiedzi na emocje, nastrój lub muzykę.Technika AlexandraMetoda edukacji somatycznej, która uczy zauważać i zmieniać nawykowe, zbędne napięcie w ruchu i postawie, zwłaszcza w relacji głowy, szyi i tułowia. Przekazywana jest na indywidualnych lekcjach z delikatnym dotykiem nauczyciela, a najlepiej zbadanym zastosowaniem jest przewlekły ból pleców.Terapia czaszkowo-krzyżowaŁagodna technika manualna z bardzo lekkim dotykiem, w której terapeuta ma wyczuwać i regulować „rytm czaszkowo-krzyżowy”, czyli subtelny ruch płynu mózgowo-rdzeniowego i kości czaszki. Wywodzi się z osteopatii czaszkowej.Terapia punktów spustowychPraca z punktami spustowymi, czyli nadwrażliwymi miejscami w napiętym paśmie mięśnia, które bolą pod uciskiem i mogą rzutować ból w inne okolice. Najczęściej stosuje się ucisk, masaż i rozciąganie.Terapia zimnemCelowe, krótkotrwałe wystawianie ciała na działanie niskiej temperatury, stosowane dla pobudzenia, regeneracji i poprawy samopoczucia. Obejmuje m.in. morsowanie, zimne prysznice i różne formy krioterapii.TonglenTybetańska buddyjska praktyka medytacyjna rozwijająca współczucie, w której na wdechu wyobraża się przyjmowanie cierpienia, a na wydechu wysyłanie ulgi i życzliwości. Wywodzi się z treningu umysłu (lodżong) i odwraca zwykły odruch unikania tego, co trudne.Tradycyjna medycyna chińska (TCM)System rozumienia zdrowia, opisujący człowieka jako byt w stałej relacji z otoczeniem, od wieków obecny w kulturze chińskiej.TratakaJogiczna technika koncentracji polegająca na nieruchomym wpatrywaniu się w jeden punkt, najczęściej w płomień świecy, a następnie utrzymywaniu jego obrazu z zamkniętymi oczami.