Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
PranaJedno z centralnych pojęć filozofii indyjskiej i jogi, oznaczające siłę życiową przenikającą wszechświat i podtrzymującą funkcjonowanie organizmu. Powiązane z oddechem, jest podstawą praktyk pranajamy.PranajamaWywodząca się z jogi praktyka świadomej pracy z oddechem, obejmująca techniki regulowania wdechu, wydechu i zatrzymania oddechu w celu uspokojenia umysłu, koncentracji i harmonizacji energii życiowej.Problemy trawienneSzerokie określenie częstych dolegliwości ze strony układu pokarmowego, od wzdęć i niestrawności po zaparcia i bóle brzucha. Wiele z nich ma charakter czynnościowy i wiąże się z osią jelita – mózg, stresem, rytmem dnia i sposobem jedzenia. To hasło zbiera łagodne sposoby wsparcia trawienia oraz objawy wymagające lekarza.Problemy ze snemTrudności z zasypianiem, utrzymaniem snu, zbyt wczesnym budzeniem lub snem, który nie regeneruje. Część z nich jest przejściowa, część wymaga uwagi i konsultacji z lekarzem.Problemy z koncentracjąCzęste trudności z utrzymaniem uwagi na zadaniu, łatwe rozpraszanie się i uczucie mgły w głowie. Bywają przejściowe i zależne od snu, stresu czy przebodźcowania, a czasem są objawem czegoś, co wymaga uwagi. PrzebodźcowanieDoświadczenie, w którym ilość lub intensywność docierających bodźców przekracza chwilową możliwość radzenia sobie z nimi. Może mieć formę przeciążenia sensorycznego lub informacyjnego, a ważnym współczesnym źródłem jest środowisko cyfrowe. Nie jest odrębną diagnozą.Przewlekłe zmęczenie i wypaleniePokrewne, choć różne stany, w których brakuje energii, a odpoczynek nie przynosi pełnej regeneracji. Przewlekłe zmęczenie utrzymuje się mimo odpoczynku, a wypalenie wynika z długotrwałego stresu, najczęściej w pracy. Oba bywają sygnałem braku równowagi między obciążeniem a regeneracją.QiW tradycyjnej filozofii chińskiej pojęcie oznaczające życiową energię lub dynamiczną siłę przepływającą przez świat i organizm, której harmonijny obieg ma warunkować zdrowie i równowagę.QigongChińska praktyka łącząca łagodny ruch lub spokojny bezruch z oddechem i skupieniem uwagi. W tradycji chińskiej służy pielęgnowaniu qi, a współcześnie bywa praktykowany jako forma świadomego ruchu, relaksu i łagodnego wsparcia zdrowia.Rasa (6 smaków)Ajurwedyjskie pojęcie smaku oraz sześć podstawowych smaków (słodki, kwaśny, słony, ostry, gorzki, cierpki), na których opiera się ajurwedyjskie podejście do odżywiania. Każdy smak wywodzi się z żywiołów i w określony sposób wpływa na dosze.RasajanaAjurwedyjska terapia odmładzająca i regenerująca, jedna z ośmiu klasycznych gałęzi ajurwedy. Jej celem są: długowieczność, witalność, odporność i jasność umysłu, osiągane przez poprawę odżywienia tkanek (dhatu) i wzmocnienie esencji życiowej odżas (ojas).Reakcja walki lub ucieczkiAutomatyczna odpowiedź organizmu na zagrożenie, jego subiektywne odczucie lub silny stres. Układ nerwowy mobilizuje ciało do obrony, ucieczki albo szybkiego działania.Reakcja zamrożeniaAutomatyczna odpowiedź organizmu na skrajny stres lub poczucie zagrożenia, w której ciało przechodzi w stan bezruchu, odrętwienia albo chwilowego „odłączenia”.RebirthingMetoda intensywnej pracy z oddechem stworzona przez Leonarda Orra, oparta na świadomym połączonym oddechu (bez pauzy między wdechem a wydechem), mająca w założeniu docierać do stłumionych emocji i „traumy porodowej”.RefleksologiaMetoda polegająca na ucisku stref i punktów odruchowych na stopach (a także dłoniach i uszach), które odpowiadają narządom i układom ciała. Bywa głęboko odprężająca, a część badań wskazuje na korzystny wpływ na samopoczucie, sen, dolegliwości bólowe.RegeneracjaCel związany z odbudową sił. Regeneracja to nie sama bezczynność, lecz aktywny proces, w którym ciało przełącza się w tryb naprawy i odnowy. Regulacja układu nerwowegoRegulacja układu nerwowego to proces, dzięki któremu organizm dostosowuje poziom pobudzenia do sytuacji, a po stresie stopniowo wraca do równowagi. Wspierają ją praktyki sprzyjające poczuciu bezpieczeństwa, odpoczynkowi i regeneracji.ReikiJapońska praktyka pracy z energią, w której terapeuta układa dłonie na ciele lub tuż nad nim, kierując ku osobie przyjmującej uniwersalną energię życiową, by wspierać naturalne zdrowienie i odprężenie. Stworzył ją Mikao Usui w latach 20. XX wieku. RitucharyaAjurwedyjska sezonowość w praktyce: dostosowanie diety, aktywności i stylu życia do kolejnych pór roku. Ma wspierać równowagę dosz i zdrowie. Stanowi sezonowy odpowiednik dobowej dinacharyi, oparty na obrazie człowieka jako części rytmu natury.Rolfing (integracja strukturalna)Metoda pracy z ciałem stworzona przez biochemiczkę Idę Rolf, znana też jako integracja strukturalna. Przez manualne opracowywanie powięzi i naukę nowych nawyków ruchu rolfing dąży do lepszego ustawienia ciała w polu grawitacji. Klasycznie prowadzona jako seria dziesięciu sesji.Rozluźnianie mięśniowo-powięzioweManualna technika pracy z ciałem polegająca na łagodnym, utrzymywanym ucisku i rozciąganiu tkanek mięśniowo-powięziowych. Stosuje się ją, by zmniejszyć ból i uczucie napięcia oraz poprawić swobodę ruchu, w fizjoterapii i pracy z powięzią występuje także w wersji do samodzielnego wykonania, np. z użyciem wałka.Ruch introspekcyjnyCicha, somatyczna gałąź świadomego ruchu, w której improwizowany ruch służy wsłuchiwaniu się w ciało, emocje i wewnętrzne impulsy. W odróżnieniu od ekspresyjnego świadomego tańca praktykuje się go zwykle wolniej, często w ciszy, z uwagą skierowaną do wewnątrz.SamathaBuddyjska medytacja wyciszenia, oparta na stabilnym skupieniu uwagi na jednym obiekcie, najczęściej oddechu. Rozwija spokój, koncentrację i samādhi, przygotowując umysł do wglądu.San jiaoJeden z sześciu narządów pustych (fǔ) w tradycyjnej medycynie chińskiej, opisywany jako „mający nazwę, lecz niemający formy”. Łączy trzy obszary tułowia – górny, środkowy i dolny ogrzewacz – i w tradycyjnym modelu wiąże się z przepływem qi oraz płynów ustrojowych.