Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
NasyaAjurwedyjska praktyka podawania do nosa olejów lub preparatów ziołowych, tradycyjnie stosowana w celu oczyszczania i pielęgnacji nosa.Nerw błędny i teoria poliwagalnaRola nerwu błędnego w regulacji autonomicznego układu nerwowego oraz koncepcja Stephena Porgesa, według której różne stany pobudzenia, bezpieczeństwa, obrony i wycofania wiążą się z odmiennymi strategiami reakcji organizmu.NeuroplastycznośćZdolność układu nerwowego do trwałych zmian w budowie i działaniu pod wpływem doświadczenia, uczenia się i uszkodzeń. Pojęcie plastyczności neuronalnej wprowadził w 1948 roku polski neurofizjolog Jerzy Konorski.Oddech koherentnyTechnika powolnego, równego oddechu z częstotliwością około pięciu–sześciu oddechów na minutę. U wielu osób tempo to sprzyja synchronizacji oddechu i pracy serca, zwiększając zmienność rytmu serca i wspierając wyciszenie. To jedna z lepiej zbadanych technik oddechowych.Oddech kwadratowyTechnika kontrolowanego oddechu o czterech równych fazach: wdech, zatrzymanie, wydech i ponowne zatrzymanie. Prosta i łatwa do zapamiętania, może wspierać wyciszenie, koncentrację oraz odzyskanie spokoju w stresującej chwili.Oddychanie holotropoweMetoda intensywnej pracy z oddechem stworzona przez Stanislava i Christinę Grofów. Łączy przyspieszony oddech, muzykę i pracę z ciałem, tak aby wywoływać niezwykłe stany świadomości. Powstała w nurcie psychologii transpersonalnej, częściowo jako sposób kontynuowania doświadczeń badanych wcześniej z użyciem substancji psychodelicznych.Oddychanie przeponoweSposób oddychania, w którym główną pracę wykonuje przepona, a brzuch delikatnie unosi się na wdechu i opada na wydechu. To naturalny, spokojny i wydajny tor oddechu, którym posługują się małe dzieci, a który u dorosłych często zastępuje płytki oddech piersiowy. Stanowi podstawę większości technik oddechowych.Odporność na stresCel związany z długofalową zdolnością znoszenia obciążeń i wracania do równowagi po stresie. Dotyczy budowania zasobu, który można wzmacniać snem, ruchem, więziami i praktykami uważności. Zbiera nawyki i praktyki wspierające odporność na stres oraz pokazuje, kiedy potrzebna jest pomoc specjalisty.Oil pulling / ssanie olejuAjurwedyjska praktyka przepłukiwania jamy ustnej olejem – element porannej higieny jamy ustnej w ramach dinacharyi, znany też po polsku jako płukanie ust olejem lub ssanie oleju.Ojas i tejasDwie z trzech subtelnych esencji ajurwedy. Ojas wiąże się z witalnością, odpornością i siłą (esencja kaphy), a tejas z wewnętrznym żarem, przemianą i jasnością umysłu (esencja pitty). Trzecią esencją jest prana.Okno tolerancjiPojęcie z psychologii kliknicznej i psychoterapii traumy, oznaczające zakres pobudzenia, w którym układ nerwowy elastycznie się reguluje. Poza nim zaczyna się hiperpobudzenie lub hipopobudzenie.Olejki eteryczneLotne, silnie aromatyczne i stężone wyciągi roślinne, będące mieszaniną wielu związków zapachowych. Pozyskuje się je najczęściej przez destylację parową lub wytłaczanie i stosuje głównie w aromaterapii. Ze względu na wysokie stężenie do użycia na skórę wymagają rozcieńczenia w oleju nośnikowym.OmŚwięta sylaba i jedna z najważniejszych mantr hinduizmu, obecna także w innych tradycjach Indii. Jest uznawana za pradźwięk wszechświata i symbol absolutnej rzeczywistości. Jej brzmienie bywa objaśniane jako A-U-M oraz cisza po dźwięku, odnoszone do czterech stanów świadomości.OrientingPraktyka świadomego kierowania uwagi na otoczenie: rozglądania się, zauważania bodźców i sprawdzania, gdzie się jest, stosowana w pracy z ciałem i układem nerwowym w celu wzmocnienia poczucia bezpieczeństwa i obecności „tu i teraz”.Osiem stopni jogiOśmioczęściowa ścieżka opisana przez Patańdżalego w Jogasutrach: jama, nijama, asana, pranajama, pratjahara, dharana, dhjana i samadhi. Obejmuje zasady etyczne, pracę z ciałem i oddechem oraz praktyki prowadzące do coraz głębszego skupienia i wyzwolenia.Osłabiona odporność i częste infekcjePotoczne określenie sytuacji, w której ktoś łatwo i często łapie infekcje. Jej prawidłowe działanie wspierają codzienne nawyki, szczepienia i leczenie ewentualnych przyczyn częstych infekcji.PanchakarmaPięć klasycznych zabiegów oczyszczających ajurwedy, które według tradycji usuwają z organizmu nadmiar zaburzonych dosz i amę. Najgłębsza forma ajurwedyjskiej terapii oczyszczającej.Pięć przemianTeoria pięciu przemian (wu xing) opisuje świat i ciało jako sieć dynamicznych faz powiązanych cyklami odżywiania i kontroli, porządkując zależności między narządami, smakami, porami roku i emocjami.Pięć smakówPojęcie pięciu smaków (kwaśny, gorzki, słodki, ostry, słony) w tradycyjnej medycynie chińskiej powiązany z teorią pięciu przemian oraz z układami narządów. Opisuje, jak dany pokarm działa na organizm.Pięć żywiołówPodstawowa rama ajurwedy i filozofii indyjskiej, według której całą rzeczywistość tworzy pięć żywiołów: przestrzeń (eter), powietrze, ogień, woda i ziemia. Z ich kombinacji ajurweda wyprowadza dosze, tkanki i smaki. To model filozoficzno-kosmologiczny.PowięźTkanka łączna tworząca ciągłą, trójwymiarową sieć, która otacza i spaja mięśnie, kości, narządy, nerwy i naczynia. Daje ciału podporę, przenosi siły, umożliwia ślizg tkanek i odgrywa ważną rolę w czuciu głębokim oraz orientacji ciała w przestrzeni.Praca z ciałemMetody, które wspierają zdrowie i samopoczucie przez dotyk oraz świadome oddziaływanie dłońmi na tkanki ciała. Prakriti i vikritiDwa powiązane pojęcia ajurwedy opisujące konstytucję człowieka: prakriti to wrodzony, względnie stały układ dosz, a vikriti to jego aktualne odchylenie, czyli bieżący stan nierównowagi.Praktyki oddechoweRóżnorodne techniki świadomej pracy z oddechem, stosowane w celu regulacji napięcia, wyciszenia, koncentracji oraz wspierania równowagi psychofizycznej.