Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
Breathwork somatycznyForma pracy z oddechem, łącząca świadome oddychanie z odczuwaniem ciała, regulacją układu nerwowego i uwalnianiem napięcia.Breathwork transformacyjnyIntensywna forma pracy z oddechem, stosowana w celu wywołania silnego doświadczenia emocjonalnego, rozładowania napięcia lub zmiany stanu świadomości.Bruksizm i zaciskanie zębówPowtarzalna aktywność mięśni żucia podczas snu lub na jawie: zaciskanie, zgrzytanie zębami albo napinanie żuchwy. Bruksizm na jawie często wiąże się z napięciem, stresem i nawykowym kontaktem zębów.ContinuumSomatyczna praktyka ruchowa oparta na powolnym, falującym ruchu, oddechu, dźwięku i uważnym badaniu doznań płynących z ciała. Zamiast choreografii proponuje eksplorację, ciekawość i rozwijanie poczucia wewnętrznej płynności.CzakryW tradycjach jogi i tantry ośrodki energetyczne ciała subtelnego, w których zbiegają się kanały nadi i gromadzi prana. Najbardziej znany jest układ siedmiu czakr wzdłuż osi ciała.DantianCentrum energetyczne w tradycjach taoistycznych i chińskich systemach pracy z qi, opisywane jako miejsce gromadzenia i przemiany energii życiowej. Dolny dantian, lokalizowany w podbrzuszu, jest głównym punktem skupienia w qigong, tai chi i medytacji.DhatuSiedem podstawowych tkanek ciała w ajurwedzie (sapta dhatu): rasa, rakta, mamsa, meda, asthi, madźdźa i śukra. Powstają kolejno z przetworzonego pokarmu, podtrzymują strukturę i funkcje organizmu, a ich równowaga jest jednym z filarów ajurwedyjskiego rozumienia zdrowia.DinacharyaAjurwedyjska codzienna rutyna, czyli zestaw porannych i wieczornych praktyk dopasowanych do naturalnego rytmu dnia.DoszeTrzy podstawowe energie w ajurwedzie: vata, pitta i kapha. Według tej tradycji opisują one sposób działania ciała i umysłu oraz indywidualne predyspozycje człowieka.Drenaż limfatycznyDelikatny, rytmiczny masaż pobudzający przepływ chłonki i kierujący ją z tkanek ku węzłom chłonnym. Jest dziś uznanym elementem leczenia obrzęku limfatycznego, stosowanym również przy obrzękach pooperacyjnych i dla odprężenia.DrishtiUstalony punkt skupienia wzroku w jodze, który pomaga zebrać uwagę, ustabilizować pozycję i wyciszyć umysł. Szczególnie znany jest system dziewięciu drishti w szkole Ashtanga Vinyasa.Dźwiękoterapia (sound healing)Nurt praktyk wellness wykorzystujących dźwięk i wibrację instrumentów takich jak misy, gongi, dzwonki czy kamertony do relaksu i wyciszenia.Ecstatic DanceTaniec ekstatyczny – jedna z najbardziej rozpoznawalnych form świadomego tańca: swobodna, improwizowana praktyka grupowa do muzyki prowadzonej przez DJ-a, bez choreografii, rozmów na parkiecie, oceniania i używek. Tworzy przestrzeń ekspresji, uważności i kontaktu z ciałem.Elastyczność i mobilnośćElastyczność to bierny zakres, w jakim mięśnie i tkanki dają się wydłużyć, a mobilność to umiejętność aktywnego, kontrolowanego poruszania się w tym zakresie. To hasło zbiera praktyki i nawyki, które pomagają poruszać się swobodniej.Energia i witalnośćCel związany z poczuciem energii, wigoru i chęci do działania. To nie tylko brak zmęczenia, ale pozytywna jakość, którą można pielęgnować przez ruch, sen, rytm dnia i odżywianie. FitoterapiaInaczej ziołolecznictwo, czyli stosowanie roślin leczniczych w profilaktyce oraz wspieraniu leczenia. Stanowi ważną część wielu tradycji medycznych i współczesnego lecznictwa. Skuteczność oraz bezpieczeństwo zależą od konkretnej rośliny, preparatu, dawki i sytuacji zdrowotnej – „naturalne” nie zawsze znaczy bezpieczne.GarshanaAjurwedyjska praktyka suchego masażu ciała, zwykle wykonywanego jedwabnymi rękawicami lub szczotką. Ma pobudzający charakter i bywa łączona z równoważeniem doszy kapha.Gua shaTechnika tradycyjnej medycyny chińskiej polegająca na przesuwaniu gładkiego narzędzia po naoliwionej skórze, prowadząca do pojawienia się przejściowych wybroczyn (sha). W ujęciu tradycyjnym ma poruszać qi i krew oraz usuwać zastój. Łagodna odmiana kosmetyczna na twarz, popularna w pielęgnacji, nie wywołuje wybroczyn.Guny (sattwa, rajas, tamas)Trzy podstawowe jakości natury i umysłu w filozofii sankhji, jodze i ajurwedzie: sattwa (klarowność i harmonia), radżas (aktywność i pobudzenie) oraz tamas (bezwład i ociężałość). Współwystępują i pozostają w dynamicznej równowadze.HandpanWspółczesny melodyczny instrument perkusyjny w kształcie dwóch złączonych stalowych mis, przeznaczony do grania dłońmi. Wydaje ciepłe, długo wybrzmiewające tony i bywa wykorzystywany na koncertach oraz podczas sesji relaksacyjnych i kąpieli dźwiękowych.Hatha jogaNurt jogi oparty na pracy z ciałem i oddechem, obejmujący asany, pranajamę, bandhy i mudry. Termin bywa rozumiany dwojako: historycznie jako system tantryczny prowadzący ku przebudzeniu kundalini i wyzwoleniu, a współcześnie jako joga oparta na asanach, w studiach często oznaczająca łagodniejszy styl praktyki.HipermobilnośćRuchomość stawów wykraczająca poza typowy zakres. U wielu osób jest niegroźną cechą, a bywa nawet atutem, lecz u części wiąże się z bólem, niestabilnością i podatnością na urazy. W postępowaniu kluczowe są siła i kontrola, a nie dalsze zwiększanie zakresu.Improwizacja kontaktowaForma improwizowanego tańca oparta na fizycznym kontakcie, wspólnym ciężarze, pędzie i grawitacji. Wywodzi się z tańca postmodernistycznego i praktykowana jest najczęściej w parach lub grupach podczas tzw. jamów. Bywa omawiana przy ruchu introspekcyjnym ze względu na somatyczne słuchanie ciała i partnera, ale pozostaje przede wszystkim praktyką tańca improwizowanego.InterocepcjaZdolność odbierania i interpretowania sygnałów z wnętrza ciała: bicia serca, oddechu, głodu, pragnienia, temperatury czy napięcia w okolicy brzusznej. Obok czucia bodźców zewnętrznych i czucia położenia ciała jest trzecim rodzajem czucia, ważnym dla emocji, regulacji i świadomości siebie.