Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
Jing (esencja)W tradycyjnej medycynie chińskiej jing to esencja, subtelna substancja życiowa odpowiadająca za wzrost, rozwój, dojrzewanie, płodność i starzenie się. Razem z qi i shen tworzy Trzy Skarby. Część jing dziedziczy się po rodzicach, część buduje przez całe życie z pożywienia i oddechu, a jej zapas wiąże się z narządem nerek.JogaWywodząca się z Indii rodzina tradycji filozoficznych i praktyk obejmujących pracę z ciałem, oddechem i umysłem. W klasycznych ujęciach prowadzi ku wyzwoleniu, a współcześnie bywa praktykowana dla sprawności, równowagi, uważności i lepszego kontaktu z ciałem.Joga aerialWspółczesna odmiana jogi, w której pozycje wykonuje się z pomocą podwieszonej tkaniny, zwanej hamakiem. Hamak zmienia rozkład obciążenia, może wspierać niektóre rozciągnięcia i pozycje odwrócone, a zarazem wprowadza element pracy z równowagą. Metoda rozwinęła się w kilku niezależnych szkołach w pierwszej dekadzie XXI w.Joga IyengaraStyl jogi kładący nacisk na precyzję, dokładne ustawienie ciała w asanach i długie utrzymywanie pozycji, z szerokim wykorzystaniem pomocy (paski, klocki, koce, wałki, liny, krzesła).Joga kundaliniWspółczesny styl jogi, który ma sprzyjać pobudzeniu energii kundalini. Łączy dynamiczne sekwencje zwane krijami, praktyki oddechowe, mantry i medytację.Joga nidraProwadzona praktyka głębokiego, świadomego relaksu wykonywana w pozycji leżącej. Ciało odpoczywa, a umysł pozostaje czujny, kierując uwagę przez kolejne etapy praktyki. Może prowadzić do stanu na pograniczu jawy i snu.Joga regeneracyjna (restoratywna)Łagodny, bierny styl jogi, w którym ciało jest podparte rekwizytami w wygodnych pozycjach utrzymywanych przez dłuższy czas. Praktyka sprzyja głębokiemu odpoczynkowi, wyciszeniu i regeneracji.JogasutryKlasyczny tekst jogi, zbiór około 195 aforyzmów przypisywanych Patańdżalemu, powstały prawdopodobnie między IV a V wiekiem n.e. Definiują jogę jako uspokojenie poruszeń umysłu oraz przedstawiają jej cel i ośmioczłonową ścieżkę praktyki.Joga twarzyZestaw samodzielnie wykonywanych ćwiczeń mięśni twarzy i szyi, często łączonych z automasażem, akupresurą oraz elementami relaksu. Jej celem jest wspieranie napięcia mięśni i wyglądu skóry. W odróżnieniu od kobido ma charakter aktywnej, codziennej praktyki własnej.KapalabhatiDynamiczna jogiczna technika oddechowa oparta na serii szybkich, energicznych wydechów wykonywanych siłą mięśni brzucha, po których wdech następuje biernie. Ma charakter pobudzający i bywa zaliczana zarówno do technik oczyszczających (shatkarma), jak i do pranajamy.Kąpiel dźwiękowa (sound bath)Relaksacyjna sesja, podczas której uczestnicy leżą wygodnie i biernie słuchają fal dźwięku wydobywanego z mis, gongów i innych instrumentów. Jest najpopularniejszą formą dźwiękoterapii. Sprzyja głębokiemu odprężeniu i wyciszeniu umysłu.KobidoIntensywny japoński masaż twarzy wykonywany dłońmi, łączący szybkie oklepywanie, ugniatanie, rozciąganie oraz ruchy wspierające odpływ płynów z tkanek. Bywa reklamowany jako „lifting bez skalpela”. Nawiązuje do tradycji japońskiego masażu anma.KonstytucjaPojęcie obecne w różnych tradycjach holistycznych, oznaczające indywidualny wzorzec cech psychofizycznych człowieka. Opisuje jego predyspozycje, skłonności do określonych dolegliwości oraz typowe reakcje organizmu i psychiki. Na tej podstawie formułuje się spersonalizowane zalecenia dotyczące stylu życia, odżywiania i praktyk wspierających dobrostan. Jest to kategoria tradycyjna i interpretacyjna, odmienna od współczesnych pojęć genotypu, fenotypu czy diagnozy medycznej.Kuchnia pięciu przemianWspółczesny sposób komponowania posiłków inspirowany tradycyjną medycyną chińską. Opiera się na teorii pięciu przemian oraz pięciu smaków. Zakłada dobór i przygotowywanie potraw w taki sposób, by wspierać równowagę organizmu, z uwzględnieniem smaku, natury termicznej składników, pory roku i indywidualnej konstytucji.KundaliniW niektórych tradycjach jogi i tantry kundalini to uśpiona energia duchowa, wyobrażana jako wąż zwinięty u podstawy kręgosłupa, w czakrze muladhara. Praktyki jogiczne mają ją przebudzić i poprowadzić kanałem sushumna przez kolejne czakry ku czakrze korony. Intensywne doświadczenia przypisywane jej przebudzeniu bywają dla części osób trudne i wymagają ostrożnego podejścia.Lęk i niepokójNaturalna reakcja organizmu na zagrożenie – pomocna w umiarkowanym nasileniu, ale uciążliwa, gdy staje się stała i nieproporcjonalna. Lepszy senPraktyczny zestaw nawyków i łagodnych praktyk, które pomagają lepiej spać. Dobrze udokumentowana higiena snu, regularny rytm dnia i sposobamy na wieczorne wyciszenie.Lomi lomi nuiMasaż inspirowany hawajskim tradycyjnym lomilomi, prowadzony długimi, płynnymi ruchami przedramion przypominającymi fale oceanu, zwykle z użyciem ciepłego oleju. Nastawiony na rozluźnienie i poczucie odpuszczenia. MantraŚwięta sylaba, dźwięk, słowo lub fraza, której tradycja indyjska przypisuje szczególną moc duchową i symboliczną. Mantry powtarza się w modlitwie, rytuale oraz medytacji – na głos, szeptem lub w myślach.MarmaW ajurwedzie: punkty witalne rozmieszczone w ciele, opisywane w klasycznych tekstach jako miejsca styku tkanek i ważne ośrodki siły życiowej (prany). Ich łagodna stymulacja stanowi podstawę terapii oraz masażu marma.MasażOddziaływanie dotykiem na tkanki miękkie i stawy za pomocą uporządkowanych chwytów oraz ruchów. Jedna z najstarszych form pracy z ciałem, dziś obejmująca wiele tradycji – od masażu klasycznego i technik azjatyckich po zabiegi relaksacyjne oraz kosmetyczne.Masaż balijskiCałościowy masaż wywodzący się z Bali, łączący długie głaskanie, ugniatanie, akupresurę, elementy refleksologii i delikatne rozciąganie. Wykonuje się go zwykle z użyciem ciepłego oleju i aromaterapii. Czerpie z tradycji indyjskiej, chińskiej oraz rodzimej medycyny balijskiej. Współcześnie praktykowany głównie jako rytuał relaksacyjny.Masaż klasyczny (szwedzki)Podstawowy masaż leczniczy tradycji zachodniej, zwany też szwedzkim. Opiera się na kilku uporządkowanych technikach dłoni: głaskanie, rozcieranie, ugniatanie, oklepywanie, wibracja, zwykle z olejem. Stosowany dla rozluźnienia mięśni, krążenia i regeneracji, jest fundamentem masażu w fizjoterapii.Masaż tajskiTradycyjny masaż z Tajlandii, wykonywany zwykle na macie, w wygodnym ubraniu i bez użycia oleju. Łączy rytmiczne uciski z biernym rozciąganiem i pracą wzdłuż tradycyjnych linii energetycznych sen.