Przeglądaj całość
Wszystkie hasła
Pełny indeks encyklopedii – przeglądaj wszystko albo zawęź do jednego typu haseł.
Masaż tkanek głębokichMasażu ukierunkowany na głębsze warstwy mięśni, powięzi i innych tkanek miękkich. Posługuje się wolnymi, precyzyjnymi ruchami oraz mocniejszym, utrzymywanym naciskiem, aby rozluźnić przewlekłe napięcie i wspierać swobodę ruchu. Stosowany zwłaszcza przy uporczywej sztywności i napięciu mięśni.MBCTOśmiotygodniowy program grupowy łączący trening uważności z elementami terapii poznawczej. Powstał przede wszystkim jako sposób zapobiegania nawrotom depresji u osób z nawracającymi epizodami. Jest interwencją kliniczną o dobrze udokumentowanej skuteczności w tym zastosowaniu.MBSRProgram redukcji stresu oparty na uważności, opracowany przez Jona Kabata-Zinna. Łączy regularną praktykę uważności z edukacją o stresie i pracą w grupie.MedytacjaRodzina praktyk rozwijających uwagę, obecność, koncentrację i świadomość własnego doświadczenia.Medytacja koncentracjiRodzina praktyk opartych na utrzymywaniu uwagi na jednym obiekcie, takim jak oddech, mantra, dźwięk lub obraz. Rozwija stabilność, spokój i kontrolę uwagi. Jej buddyjską formą jest m.in. samatha.Medytacja metta (miłującej dobroci)Buddyjska praktyka rozwijania życzliwości i dobrej woli wobec siebie oraz innych istot. Polega na stopniowym kierowaniu ciepłych, przyjaznych intencji ku coraz szerszemu kręgowi osób.Medytacja transcendentalnaTechnika cichej medytacji z użyciem mantry, spopularyzowana przez Maharishiego Mahesh Yogiego. Nazwa jest znakiem towarowym, a standardowej metody uczy się na kursie prowadzonym przez certyfikowanego nauczyciela. Jednym z lepiej zbadanych efektów jest niewielkie obniżenie ciśnienia tętniczego.Medytacja w ruchuForma praktyki, w której uważność rozwija się poprzez świadomy ruch ciała, oddech i kontakt z doznaniami. Jest pojęciem szerokim: obejmuje m.in. tai chi, qigong, medytację chodzoną, wybrane formy jogi i świadomego tańca.Medytacja współczuciaRodzina praktyk rozwijających współczucie i życzliwość wobec siebie oraz innych. Obejmuje tradycyjne praktyki karuṇā i tonglen, a także świeckie treningi samowspółczucia.Medytacja z mantrąPraktyka, w której obiektem skupienia jest powtarzane słowo, dźwięk lub fraza. Występuje w wielu tradycjach, od jogi i buddyzmu po świecką medytację transcendentalną.MeridianyW tradycyjnej medycynie chińskiej sieć kanałów, którymi ma krążyć qi i krew, łącząca narządy z powierzchnią ciała. Na ich przebiegu znajdują się punkty akupunkturowe. System obejmuje dwanaście meridianów głównych i osiem nadzwyczajnych.Metoda ButejkiSystem ćwiczeń oddechowych oparty na założeniu, że wiele osób przewlekle hiperwentyluje i traci zbyt dużo dwutlenku węgla. Uczy spokojnego, płytszego oddychania przez nos. Stosowany głównie w astmie, gdzie łagodzi objawy.Metoda FeldenkraisaMetoda edukacji somatycznej oparta na łagodnym ruchu i uważnej obserwacji, opracowana przez Moshégo Feldenkraisa. Pomaga zauważać i zmieniać nawyki ruchowe poprzez eksplorowanie ruchu, bez nacisku na siłę czy rozciąganie.Metoda Wima HofaSystem łączący trzy filary: intensywną technikę oddechową, ekspozycję na zimno i pracę z nastawieniem. Opracowany przez Holendra Wima Hofa.Mindfulness (uważność)Świadome i nieoceniające kierowanie uwagi na bieżące doświadczenie: oddech, ciało, emocje, myśli i otoczenie. Jako praktyka rozwija obecność oraz łagodniejszy kontakt z własnym doświadczeniem.Misy dźwiękoweMetalowe lub kryształowe naczynia, które po uderzeniu albo potarciu krawędzi wydają długi, wybrzmiewający dźwięk. Wykorzystuje się je podczas kąpieli dźwiękowych i sesji relaksacyjnych, czasem także w kontakcie z ciałem – w praktyce nazywanej masażem misami.MobilityZdolność do aktywnego i kontrolowanego ruchu w stawie w dostępnym dla danej osoby zakresie, a także trening, który ją rozwija. Pojęcie z obszaru sprawności fizycznej i fizjoterapii, pokrewne, lecz odrębne od praktyk świadomego ruchu.MoksoterapiaTechnika wywodząca się z tradycyjnej medycyny chińskiej, polegająca na ogrzewaniu określonych punktów ciała żarzącą się moksą, najczęściej z suszonej bylicy. W ujęciu TCM ma pobudzać przepływ qi, rozgrzewać wybrane obszary ciała i wspierać równowagę energetyczną.MudraSymboliczny gest lub układ ciała, najczęściej dłoni, obecny w jodze, religiach Indii oraz w klasycznym tańcu indyjskim. Mudry w jodze mają kierować przepływem prany i wspierać skupienie, w ikonografii hinduizmu i buddyzmu wyrażają cechy bóstw, a w tańcu tworzą rozbudowany język znaków.NadiW jodze, tantrze i ajurwedzie subtelne kanały, którymi płynie prana. Trzy najważniejsze to ida, pingala i sushumna. Łączą się w ośrodkach zwanych czakrami i są przedmiotem praktyk oddechowych.Nadi parikshaAjurwedyjska diagnostyka z tętna. Praktyk przykłada trzy palce do tętnicy promieniowej na nadgarstku i, interpretując jakość pulsu, ocenia przewagę dosz (vata, pitta, kapha), konstytucję oraz możliwe zaburzenia równowagi. Nadi shodhana (oddech naprzemienny)Jogiczna technika oddechowa polegająca na naprzemiennym oddychaniu przez prawe i lewe nozdrze. Należy do najlepiej przebadanych technik pranajamy – regularna praktyka wiąże się z niższym tętnem, lepszą zmiennością rytmu serca i uspokojeniem.Nadreaktywny układ nerwowyPotoczne określenie doświadczenia, w którym organizm łatwo przechodzi w stan pobudzenia, a uspokojenie przychodzi z trudem. To hasło opisuje objawy, czynniki nasilające i co pomaga, a także kiedy warto skonsultować się z lekarzem.Napięcie karku i barkówBardzo częste uczucie ściągnięcia i sztywności w karku oraz obręczy barkowej. Zwykle wiąże się z długim bezruchem, przeciążeniem i stresem, a ulgę przynoszą łagodny ruch, zmiana pozycji oraz odpoczynek. Hasło opisuje, skąd się bierze i co realnie pomaga je rozluźnić.